Główny

Neurologia

Osteopetroza (choroba marmuru)

Choroba marmuru (osteopetroza) jest rzadką patologią dziedziczną, która objawia się równomiernym zagęszczeniem i kruchością tkanki kostnej, zaburzeniem procesu hematopoetycznego w szpiku kostnym. Nazywa się to również chorobą Albersa Schönberga, który opisał ją po raz pierwszy w 1904 roku.

Co to jest

Diagnozę „osteopetrozy” stawia się bardzo rzadko, w około jednym przypadku na 300 tys. Jednak w niektórych regionach Rosji choroba jest wykrywana znacznie częściej. W szczególności w Czuwaszii wskaźnik ten wynosi 1 na 3500 osób, aw Republice Mari Eł - 1 na 14000. Ta różnica w występowaniu wynika ze stanu zdrowia rdzennej ludności..

Choroba marmuru jest nazywana chorobą, ponieważ kości pacjenta w nacięciu wyglądają jak gładki marmur, podczas gdy zdrowa kość przypomina porowatą gąbkę. Dzięki tej strukturze tkanka kostna staje się zbyt mocna i jednocześnie krucha: bardzo trudno ją zobaczyć, ale można ją łatwo rozłupać.

Zmiany osteosklerotyczne rozwijają się głównie za sprawą endokostium - cienkiej warstwy tkanki łącznej wyściełającej wewnętrzną powierzchnię kości i tworzącej kanał szpikowy. Na niektórych obszarach możliwy jest wzrost okostnej - okostnej, która tworzy segmenty tkanki gąbczastej na powierzchni kości: normalnie powinna być gęsta substancja kostna.

Kanały szpikowe długich rurkowatych kości zwężają się lub całkowicie znikają, zastępując je całkowicie gęstą masą. Najbardziej wyraźne zmiany patologiczne są widoczne w strefach wzrostu, szczególnie w górnej części kości piszczelowej i kości ramiennej, a także w podudzie i okolicy nadgarstka - obszary te dosłownie „nadymają się” i przybierają kształt cebulki.

Gąbczasta tkanka kości płaskich - czaszka, łopatki, kręgi, obojczyki - zamienia się w gęstą substancję kostną, co może prowadzić do wzrostu i deformacji głowy. Ze względu na zwężenie otworów, przez które wychodzą nerwy wzrokowe i słuchowe, możliwe jest postępujące pogorszenie funkcji wzrokowo-słuchowych.

Warstwa korowa kości czaszki może być nierównomiernie odbudowana i tworzyć szorstkość na wewnętrznej powierzchni kości. To czasami wywołuje krwotoki w przestrzeni nadtwardówkowej między czaszką a oponą twardą. W niektórych przypadkach krew może gromadzić się w obszarze między pajęczynówką a oponą twardą (krwotok podtwardówkowy).

W przypadku choroby marmurkowej zwiększa się waga i zaburzona jest struktura substancji kostnej. Komórki kostne są rozmieszczone losowo i tworzą typowe struktury warstwowe o opływowym kształcie, które znajdują się w obszarach wzrostu enchondralnego.

Kiedy takich struktur jest wiele, kość traci swoją naturalną wytrzymałość i nie może już wytrzymać zwykłych obciążeń..

Co to jest choroba marmuru i jak jest niebezpieczna?

Choroba marmuru jest rzadką wrodzoną patologią. Do tej pory szczegółowo opisano nieco ponad 300 przypadków jego manifestacji. Choroba jest głównie dziedziczna. Jednak zdrowe dziecko może urodzić się chore dziecko..

  • 1. Opis choroby
  • 2. Jak wyglądają kości u pacjenta z osteopetrozą?
  • 3. Typ autosomalny recesywny
  • 4. Gatunki dominujące autosomalnie
  • 5. Oddzielenie podgatunków

Choroba została po raz pierwszy opisana w 1904 roku przez niemieckiego chirurga H.E. Albers-Schönbers. Dlatego nazywa się to zespołem Albersa-Schönberga. W literaturze pojawiają się również nazwy śmiercionośnego marmuru i osteopetrozy, czyli skamieniałości kości..

Choroba marmuru jest wynikiem mutacji trzech genów. Wada wrodzona powoduje nieprawidłowe działanie programu genetycznego tworzenia komórek kostnych osteoklastów i utrzymania ich prawidłowego funkcjonowania.

Osteoklasty to komórki niszczące tkankę kostną. Rozpuszczają minerały zawarte w kościach i usuwają kolagen, uwalniając określone enzymy i kwas solny. Wraz z innymi komórkami kostnymi - osteoblastami - osteoklasty kontrolują ilość tkanki kostnej. Osteoblasty tworzą nową tkankę, a osteoklasty niszczą stare.

Zmienione geny blokują białka, które wspierają normalne funkcje osteoklastów. Stan ten prowadzi do zatrzymania produkcji enzymów lub kwasu solnego przez osteoklasty. W niektórych przypadkach można zaobserwować zaprzestanie produkcji obu komponentów jednocześnie. Jednak częściej występuje brak kwasu solnego..

Jeśli normalne funkcjonowanie osteoklastów zostanie zakłócone, kostnienie szkieletu podczas wzrostu nie zachodzi prawidłowo. W tkance kostnej zatrzymuje się zbyt dużo soli i powstaje nadmierna ilość zbitej masy.

Jest to warstwa elementów kostnych blisko siebie rozmieszczonych. Ze względu na dużą gęstość substancja wzmacnia szkielet, ale ma dużą wagę. 80% masy ludzkiego szkieletu to masa zwartej substancji jego kości. Dlatego z tego elementu powstaje tylko zewnętrzna warstwa korowa. Wewnętrzna część kości składa się ze słabszej, ale lżejszej substancji gąbczastej.

Liczba osteoklastów u pacjentów z chorobą marmuru może być normalna, niewystarczająca lub nadmierna. Jednak bez względu na to, ile ich jest, nie działają one prawidłowo..

W rozwoju choroby rolę odgrywają odziedziczone zmiany w procesach metabolicznych wapnia i fosforu. Brak równowagi różnych rodzajów wapnia prowadzi do naruszenia składu mineralnego substancji kostnej.

Pacjenci z osteopetrozą mają 50% szans na posiadanie chorych dzieci.

Osteopetroza (choroba marmuru)

Informacje ogólne

Osteopetroza jest dziedziczną chorobą genetyczną, która objawia się rozproszonym zagęszczeniem kości całego szkieletu, ich zwiększoną kruchością i zmniejszoną hematopoezą szpiku kostnego. Ta rzadka patologia została po raz pierwszy opisana przez niemieckiego chirurga Ernesta Albersa-Schoenberga na początku XX wieku; nazywana jest również chorobą Albersa-Schönberga lub wrodzoną rodzinną osteosklerozą. W klasyfikacji chorób kod jest przypisany zgodnie z MKB-10 - Q78.2.

Choroba występuje rzadko, gdyż występuje u jednej osoby na 20 tys. Osób.

Patogeneza

Podstawą prawidłowego rozwoju tkanki kostnej jest równowaga pomiędzy tworzeniem się osteoblastów tkanki kostnej a resorpcją w osteoklastach. Osteoklasty z natury są makrofagami kostnymi z wieloma lizosomami w swojej strukturze, po uwolnieniu uwalniane są enzymy hydrolityczne, które powodują resorpcję samej kości lub zwapniałej chrząstki. Rolą osteoblastów jest tworzenie i mineralizacja nowej tkanki kostnej, a osteoklasty - niszczenie starej.

W osteopetrozie, niezależnie od liczby osteoklastów (ich wzrostu, spadku, a nawet normy), ich funkcja jest upośledzona, a ilość enzymu anhydrazy węglanowej jest niewystarczająca. Mechanizm rozwoju osteopetrozy nie jest w pełni poznany, ale niedobór enzymów powoduje naruszenie pompy protonowej w osteoklastach, aw konsekwencji procesy resorpcji i kwaśne środowisko jest wymagane do przejścia do mikrokrążenia hydroksyapatytów wapnia. Na tle tych zaburzeń wspomagane są procesy tworzenia się kości, ich zagęszczenia (osteoskleroza), a następnie powstawania nadmiaru (hiperostoza). Kostnienie śródkostne i ścięgna występuje z nadmiernym tworzeniem się stwardniałych tkanek.

Funkcje i makroobrazy osteoblastów i osteoklastów

Tej mezenchymalnej dysplazji szkieletu towarzyszy zwiększone tworzenie się zwartej substancji, przemiana gąbczastej substancji w stałą białą masę przypominającą marmur. W efekcie wzrasta zdolność do zatrzymywania dużej ilości soli, co prowadzi do głębokich zaburzeń w wymianie fosforu i wapnia.

Śmiertelna choroba marmuru - osteopetroza

Diagnoza śmiercionośnego marmuru brzmi jak wyrok, ponieważ rozrost struktur kostnych prowadzi do przemieszczenia szpiku kostnego, który jest odpowiedzialny za hematopoezę. Komórki krwi są stale odnawiane, a do uwolnienia dojrzałych funkcjonalnych leukocytów, erytrocytów itp. Do krwiobiegu konieczne jest pełne wykonywanie funkcji hematopoetycznych. Często w przypadku osteopetrozy występują ogniska hematopoezy pozamózgowej, na przykład w śledzionie. Ponieważ patologia rozwija się powoli, są one sposobem na wyrównanie niedokrwistości, ale w pewnym momencie organizm nie może sobie poradzić i pojawia się krytyczna anemia, obniżona odporność, zakażenie infekcjami, rozwój zapalenia płuc i przedwczesna śmierć..

Od razu widać, osteopetroza "śmiertelna kulka", że jest to patologia kości: częste złamania, deformacje, zahamowanie wzrostu, bóle nóg i krzyża. Chore dzieci mają zauważalne zmiany na twarzy - kości policzkowe są szersze, oczy szeroko rozstawione, nos przygnębiony, usta pełne.

Osteopetroza u dziecka

Klasyfikacja

Istnieje kilka postaci choroby, w zależności od nasilenia obrazu i cech dziedziczenia:

  • Złośliwa postać wczesna dziecięca (autosomalna recesywna) jest typowa dla nosicieli wieku dziecięcego, rozwija się wewnątrzmacicznie, najczęściej prowadzi do śmierci.
  • Autosomalna dominująca późna łagodna postać z pogrubieniem kości sklepienia czaszki.
  • Klasyczna patologia opisana przez Albersa-Schoenberga, powodująca znaczne deformacje kręgosłupa i zmiany kości w miednicy. Występuje chaotyczna akumulacja struktur kostnych, przestrzeń szpiku kostnego wypełniona jest warstwowymi konglomeratami lub blaszkowatymi tkankami kostnymi o łukowatym charakterze zrostów.

Powody

Etiologia choroby Albersa-Schönberga nie jest jasna. Choroba jest dziedziczna i jest wynikiem mutacji co najmniej dziesięciu genów. Często problem przyrostu masy kostnej ma charakter rodzinny.

Jedną z teorii dotyczących rozwoju zespołu marmurkowej kości jest nieprawidłowe działanie tarczycy i metabolizmu wapnia..

Objawy

Pierwsze objawy pojawiają się w młodym wieku, u dzieci występują:

  • bezprzyczynowy ból kończyn;
  • migrena;
  • późne pierwsze kroki i pierwsze zęby;
  • bladość;
  • zawroty głowy i skłonność do omdleń;
  • osłabiona odporność;
  • osłabiony lub utracony wzrok, słuch;
  • zwiększone zmęczenie podczas chodzenia;
  • karłowatość;
  • wizualnie zauważalne deformacje szkieletu i czaszki bez odchyleń w rozwoju fizycznym.

Choroba ta nazywana jest również „marmurem”, ponieważ wraz ze wzrostem ilości tkanki kostnej, jej wapiennością, zwiększa się kruchość kości i utrata elastyczności. Pacjenci są obarczeni dużym ryzykiem patologicznych złamań, najczęściej kości biodrowych. Kruchość jest głównym objawem choroby u dorosłych. Ze względu na zachowanie okostnej ich fuzja następuje zwykle na czas, ale jeśli endokostna nie bierze udziału w procesach osteogenezy, a kanał szpiku kostnego ulega stwardnieniu, można go spowolnić. W miejscach złamań tworzą się modzele i może rozwinąć się zapalenie kości i szpiku, które często powoduje posocznicę..

Nadmiar tkanki kostnej i dysplazja hiperostotyczna prowadzą do:

  • deformacje kości czaszki, klatki piersiowej, zaburzenia tułowia kręgosłupa;
  • ucisk nerwów, aw rezultacie niedowład obwodowy, paraliż, a nawet ślepota;
  • powolny rozwój niedokrwistości hipoplastycznej i skazy krwotocznej.

Analizy i diagnostyka

Procesy osteosklerozy można zaobserwować również w innych patologiach, dlatego konieczna jest diagnostyka różnicowa z hiperwitaminozą D, niedoczynnością przytarczyc, chorobą Pageta, meloreostozą, limfogranulomatozą i przerzutami.

Do diagnozy konieczne jest przeprowadzenie badań rentgenowskich, które ujawniają ostre zagęszczenie wszystkich kości układu mięśniowo-szkieletowego - podstawy czaszki, kości rurkowych, żeber, kręgosłupa. Wyraża się w postaci całkowitego zmętnienia dla promieni rentgenowskich, braku zatok czołowych i innych jam powietrznych, kanału szpikowego i izolowanej warstwy korowej. Na zdjęciu rentgenowskim kości rurkowych może występować oświecenie poprzeczne, przypominające marmurowy wzór. Przy niezmienionym kształcie zewnętrznym kości mogą mieć zgrubienia i zaokrąglenia na końcach nasad nasadowych oraz zgrubienie buloidowe kości przynasadowych.

Zdjęcie rentgenowskie marmurowych kości

Badania krwi ujawniają zwiększoną liczbę leukocytów i obecność normoblastów (niedojrzałe formy krwinek), hipokalcemię. Aby zbadać dynamikę choroby, monitoruje się zmiany gęstości kości (densiometria).

Leczenie

Leczenie osteopetrozy ma na celu przede wszystkim zapobieganie i eliminowanie powikłań spowodowanych procesami twardnienia kości. Pod dynamicznym nadzorem ortopedy pacjentowi przydzielane są:

  • terapia kortykosteroidami;
  • hormony stymulujące tarczycę;
  • γ-interferon;
  • preparaty erytropoetyny;
  • Suplementacja witaminy D..

Aby poprawić stan ambulatoryjnie, starają się wzmocnić układ nerwowo-mięśniowy i przywrócić formułę krwi. Zaleca się gimnastykę leczniczą, pływanie, regularne masaże.

Marmur śmiercionośny osteopetrozy, co to jest

Choroba marmuru (wrodzona osteoskleroza rodzinna, osteopetroza, choroba Albersa-Schönberga) jest rzadką chorobą dziedziczną objawiającą się rozproszonym zagęszczeniem kości szkieletu, łamliwością kości, niewydolnością hematopoezy szpiku kostnego. Po raz pierwszy opisany przez niemieckiego chirurga Albersa-Schönberga w 1904 roku.

Przyczyny występowania
Przyczyny tej choroby nadal nie są pewne..
Z reguły choroba marmuru objawia się nawet w dzieciństwie, często zdarzają się przypadki zmian rodzinnych

Objawy
- Zmęczenie podczas chodzenia
- Ból kończyn
- Rozwój patologicznych złamań kości
- Rozwój deformacji kości kończyn
- Powiększenie śledziony, wątroby i węzłów chłonnych
- Zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe i utrata słuchu

Noworodki z chorobą Marble mają już całkowitą ślepotę lub znaczne pogorszenie widzenia z powodu atrofii nerwu wzrokowego.
Badanie rentgenowskie pacjenta z chorobą marmuru wykazuje, że wszystkie kości szkieletowe (kości miednicy, podstawa czaszki, żebra, kości rurkowe i trzony kręgowe) mają nadmiernie zbitą strukturę. Wszystkie kości są bardzo gęste i całkowicie nieprzezroczyste dla promieni rentgenowskich. Rejestruje się również brak kanału szpikowego. Najbardziej stwardniałe kości to miednica, czaszka i trzony kręgów. W niektórych przypadkach w przynasadowych częściach kości rurkowatych widoczny jest rodzaj poprzecznego oświecenia, które nadaje im marmurowy odcień. Kości stają się bardzo kruche i nieelastyczne. Patologiczne złamania (zwłaszcza kości udowej), dość częste powikłanie choroby marmuru.

U dzieci z chorobą Marble zęby pojawiają się bardzo późno. Łatwo wypadają dotknięte procesem próchnicowym, który w niektórych przypadkach może być powikłany zapaleniem kości i szpiku szczęki (zwykle dolnej) i martwicą.

Do okulistycznych objawów choroby marmuru należą:
- Konsolidacja wytrzeszczu i oczodołów
- Pierwotna (wtórna) atrofia nerwu wzrokowego
- Naruszenie konwergencji
- Zez i oczopląs
Badanie rentgenowskie jest niezbędne do jak najdokładniejszego rozpoznania choroby marmuru, ponieważ pokazuje pełny obraz zmian we wszystkich kościach, w tym w kręgach.

Przeszczep szpiku kostnego

Przeszczep szpiku kostnego (transplantacja) obejmuje przeszczepienie (czyli wprowadzenie do organizmu chorego) komórek macierzystych, z których powstają nowe krwinki. Komórki macierzyste do przeszczepu pobierane są od dawcy.

Przeszczep szpiku kostnego to złożony zabieg, który przebiega w kilku etapach: etap przygotowawczy (chemioterapia i radioterapia), przeszczep szpiku kostnego, etap obniżenia odporności, etap przeszczepu szpiku oraz etap po przeszczepie szpiku kostnego. Na każdym z tych etapów mogą wystąpić różne komplikacje, dlatego cały proces przeszczepu odbywa się pod ścisłym nadzorem lekarzy i przy użyciu nowoczesnych leków..

Najbardziej niebezpiecznym powikłaniem przeszczepu szpiku kostnego jest reakcja „przeszczep przeciwko gospodarzowi”, w której układ odpornościowy zaczyna atakować własne komórki organizmu, postrzegając je jako obce. Rozwój tej reakcji znacząco pogarsza rokowania na przeżycie po przeszczepie komórek macierzystych, jednak pod warunkiem odpowiedniego leczenia tej reakcji istnieje szansa zahamowania walki układu odpornościowego z organizmem.

Prognoza przeżycia po przeszczepieniu szpiku kostnego zależy od wielu czynników: rodzaju choroby i jej przebiegu, wieku pacjenta, zgodności z dawcą, liczby przeszczepionych komórek macierzystych itp..

Co to jest dawstwo szpiku kostnego? Czym to się różni od oddawania krwi?

Niektóre poważne choroby leczy się przeszczepem szpiku kostnego (BMT). Potrzeba takiej operacji może powstać w leczeniu białaczki, innych chorób nowotworowych, anemii aplastycznej i niektórych chorób genetycznych. Dawstwo szpiku kostnego ma miejsce, gdy dana osoba dostarcza niewielką część szpiku kostnego do przeszczepu pacjentowi.

Szpik kostny jest półpłynną substancją występującą w ludzkich kościach, która odgrywa kluczową rolę w produkcji komórek krwi. Podczas pobierania materiału do przeszczepu dawcy wstrzykuje się lek znieczulający, specjalną igłą nakłuwa się kość miedniczną i do strzykawki pobiera odpowiednią część szpiku kostnego.

Stosowana jest również inna technika: do przeszczepu nie można pobrać szpiku kostnego od dawcy jako takiego, ale pobrać określone komórki (tak zwane hematopoetyczne komórki macierzyste), które są we krwi krążącej w naczyniach. W obu przypadkach organizm dawcy wraca do zdrowia w krótkim czasie po pobraniu materiału do przeszczepu. Nie szkodzi zdrowiu dawcy, powikłania są niezwykle rzadkie.

Dawcę szpiku wybiera się na podstawie tzw. Zgodności tkankowej z pacjentem. Oznacza to, że niektóre białka na powierzchni komórki (białka tworzące tak zwany kompleks HLA) powinny pokrywać się całkowicie lub prawie całkowicie u dawcy i pacjenta. W przeciwnym razie poważne komplikacje immunologiczne po przeszczepie są nieuniknione. Wręcz przeciwnie, zbieżność grupy krwi i czynnika Rh u dawcy i pacjenta nie jest konieczna. Przede wszystkim starają się wybrać dawcę szpiku spośród krewnych pacjenta - ponieważ zgodność jest określana genetycznie, prawdopodobieństwo znalezienia zgodnego dawcy jest największe wśród braci i sióstr pacjenta. Ale jeśli poszukiwania w rodzinie pacjenta nie prowadzą do sukcesu (niestety często się to zdarza), to trzeba poszukać dawcy niespokrewnionego.

Jak przebiega przeszczep szpiku kostnego??

Proces przeszczepu szpiku kostnego składa się z 5 etapów:

Etap przygotowawczy
Ten etap trwa z reguły 7-10 dni i zakłada przygotowanie organizmu biorcy do przeszczepu komórek macierzystych..
W fazie przygotowawczej przepisywane są wysokie dawki chemioterapii i / lub radioterapii w celu zniszczenia komórek nowotworowych i zmniejszenia ryzyka odrzucenia przeszczepionych komórek macierzystych.
Pacjenci zwykle dobrze znoszą fazę przygotowawczą, ale czasami konieczne jest leczenie wspomagające, aby zmniejszyć skutki uboczne chemioterapii i radioterapii. Zobacz także Jak się przeciwstawić skutkom ubocznym chemioterapii raka?

Etap przetwarzania i przeszczepiania szpiku kostnego
Na tym etapie komórki macierzyste są „przeszczepiane” przez cewnik wprowadzony do jednej z dużych żył. Sam zabieg z pozoru niewiele różni się od zwykłej transfuzji krwi i trwa zwykle około godziny. Komórki macierzyste wstrzyknięte do krwi trafiają następnie do szpiku kostnego, gdzie niezależnie osadzają się i zakorzeniają.
W celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia alergii i wstrząsu anafilaktycznego podczas przeszczepu komórek macierzystych na krótko przed zabiegiem pacjentowi podaje się leki przeciwhistaminowe i przeciwzapalne..

Etap neutropenii (obniżona odporność)
Po przeszczepie komórki macierzyste nie zaczynają od razu „działać” i potrzebują więcej czasu, aby zakorzenić się w nowym organizmie. Okres, w którym twoje własne komórki macierzyste zostały już zniszczone, a nowe jeszcze się nie zakorzeniły, nazywamy etapem neutropenii. Etap neutropenii trwa średnio 2-4 tygodnie i jest dość niebezpiecznym okresem, w którym układ odpornościowy praktycznie nie działa.
Termin „neutropenia” oznacza, że ​​we krwi jest mniej białych krwinek, które są odpowiedzialne za zwalczanie infekcji. Spadek odporności na tym etapie prowadzi do tego, że organizm nie jest w stanie zwalczać chorób zakaźnych.
Aby zmniejszyć ryzyko powikłań infekcyjnych, na etapie neutropenii wymagana jest prawie całkowita izolacja od możliwych infekcji oraz profilaktyczne leczenie antybiotykami i lekami przeciwgrzybiczymi..
W tym okresie temperatura ciała może znacznie wzrosnąć. Ze względu na obniżenie odporności organizmu, istniejące infekcje mogą ulec zaostrzeniu i często na tym etapie aktywowany jest wirus opryszczki pospolitej, który powoduje wysypkę, półpasiec itp..

Etap przeszczepu szpiku kostnego
W tym okresie pojawiają się pierwsze oznaki poprawy stanu ogólnego: temperatura ciała stopniowo się normalizuje, zmniejszają się objawy chorób zakaźnych..
Na tym etapie cała uwaga lekarzy jest poświęcona zapobieganiu powikłaniom przeszczepu komórek macierzystych (patrz poniżej).

Etap po przeszczepie szpiku kostnego
Na tym etapie, który trwa od kilku miesięcy do kilku lat, następuje dalsza poprawa ogólnego samopoczucia, a także odbudowa układu odpornościowego. Osoba, która przeszła przeszczep szpiku kostnego jest nadal pod ścisłą kontrolą lekarską.
Nowy układ odpornościowy uzyskany podczas przeszczepu komórek macierzystych może być bezsilny wobec niektórych infekcji, dlatego rok po przeszczepie może być konieczne szczepienie przeciwko najgroźniejszym chorobom zakaźnym.

Osteopetroza (choroba marmuru) u dzieci: objawy, leczenie złośliwego śmiertelnego marmuru kości

Wrodzone choroby kości i stawów

Choroba marmuru jest rzadką wrodzoną patologią. Do tej pory szczegółowo opisano nieco ponad 300 przypadków jego manifestacji. Choroba jest głównie dziedziczna. Jednak zdrowe dziecko może urodzić się chore dziecko..

Choroba została po raz pierwszy opisana w 1904 roku przez niemieckiego chirurga H.E. Albers-Schönbers. Dlatego nazywa się to zespołem Albersa-Schönberga. W literaturze pojawiają się również nazwy śmiercionośnego marmuru i osteopetrozy, czyli skamieniałości kości..

Choroba marmuru jest wynikiem mutacji trzech genów. Wada wrodzona powoduje nieprawidłowe działanie programu genetycznego tworzenia komórek kostnych osteoklastów i utrzymania ich prawidłowego funkcjonowania.

Osteoklasty to komórki niszczące tkankę kostną. Rozpuszczają minerały zawarte w kościach i usuwają kolagen, uwalniając określone enzymy i kwas solny. Wraz z innymi komórkami kostnymi - osteoblastami - osteoklasty kontrolują ilość tkanki kostnej. Osteoblasty tworzą nową tkankę, a osteoklasty niszczą stare.

Zmienione geny blokują białka, które wspierają normalne funkcje osteoklastów. Stan ten prowadzi do zatrzymania produkcji enzymów lub kwasu solnego przez osteoklasty. W niektórych przypadkach można zaobserwować zaprzestanie produkcji obu komponentów jednocześnie. Jednak częściej występuje brak kwasu solnego..

Jeśli normalne funkcjonowanie osteoklastów zostanie zakłócone, kostnienie szkieletu podczas wzrostu nie zachodzi prawidłowo. W tkance kostnej zatrzymuje się zbyt dużo soli i powstaje nadmierna ilość zbitej masy.

Jest to warstwa elementów kostnych blisko siebie rozmieszczonych. Ze względu na dużą gęstość substancja wzmacnia szkielet, ale ma dużą wagę.

80% masy ludzkiego szkieletu to masa zwartej substancji jego kości. Dlatego z tego elementu powstaje tylko zewnętrzna warstwa korowa..

Wewnętrzna część kości składa się ze słabszej, ale lżejszej substancji gąbczastej.

Liczba osteoklastów u pacjentów z chorobą marmuru może być normalna, niewystarczająca lub nadmierna. Jednak bez względu na to, ile ich jest, nie działają one prawidłowo..

W rozwoju choroby rolę odgrywają odziedziczone zmiany w procesach metabolicznych wapnia i fosforu. Brak równowagi różnych rodzajów wapnia prowadzi do naruszenia składu mineralnego substancji kostnej.

Pacjenci z osteopetrozą mają 50% szans na posiadanie chorych dzieci.

Nadmiar zwartej substancji u osób cierpiących na choroby marmuru powoduje, że ich kości są bardzo gęste. Czasami całkowicie brakuje im jam szpiku kostnego..

Fragment patologicznie uformowanej kości ma jednolitą biało-szarą strukturę. Brakuje normalnego rozgraniczenia między warstwami. Warstwy gąbczaste również składają się z gęstej, zwartej kory kostnej..

Powierzchnia cięcia przypomina kolor marmuru. Kości są jak skała nie tylko pod względem wyglądu, ale także twardości. Przecięcie chorej tkanki jest bardzo trudne.

Ze względu na podobieństwo do marmuru chorobę zaczęto nazywać marmurem.

Pomimo zwiększonej gęstości zdeformowanych kości są bardzo delikatne. W strukturze takiej tkanki mogą występować wtrącenia nierozpuszczonej zwapnionej chrząstki..

Istnieją autosomalne recesywne i autosomalne dominujące typy choroby.

Choroba autosomalna recesywna występuje bardzo rzadko (1 przypadek na 250 tys. Osób). To złośliwa dziecięca postać osteopetrozy. Może objawiać się już podczas wewnątrzmacicznego rozwoju dziecka w postaci postępującej niedokrwistości..

Noworodek po urodzeniu ma powiększoną wątrobę i śledzionę (hepatosplenomegalia). A w układzie komorowym jego mózgu może gromadzić się płyn mózgowo-rdzeniowy (wodogłowie). W innych przypadkach powiększenie wątroby i śledziony i wodogłowie rozwijają się później.

U dziecka z osteopetrozą zagęszczane są dodatkowe wnęki czaszki (najczęściej główne i czołowe). Ten stan kości w części twarzowej i mózgowej głowy można zobaczyć gołym okiem. Twarz ma charakterystyczny wygląd: oczy są daleko od siebie, kości policzkowe szerokie, usta duże, usta duże, nasadka nosa wgłębiona, a nozdrza szerokie i skierowane na zewnątrz.

Pacjenci mają bladą skórę. Ich węzły chłonne są często powiększone. Zęby dzieci z osteopetrozą są często dotknięte próchnicą. Przecinają późno, powoli iz wielkim trudem. Korzenie zębów są słabo rozwinięte.

W osteopetrozie zaburzona jest funkcja nie tylko osteoklastów, ale także komórek krwi - monocytów. Z biegiem czasu może nastąpić znaczny spadek ilości wszystkich składników krwi, które tworzą jej skład..

Często chore dzieci mają skazę krwotoczną. Choroba charakteryzuje się wieloma krwotokami i krwawieniami.

Ucisk nerwów czaszkowych powoduje ślepotę i utratę słuchu u niemowlęcia. Ucisk zakończeń nerwowych przez nadmiar tkanki kostnej może prowadzić do obwodowego niedowładu i paraliżu.

Chore dzieci późno zaczynają chodzić, są skarłowaciałe i słabo przybierają na wadze. Mają skrzywienie nóg w szpotawości (deformacja w kształcie litery O) lub koślawość (deformacja w kształcie litery X). Klatka piersiowa i kręgosłup mogą być wygięte.

Dzieci z chorobą marmuru często rozwijają ropny proces w tkance kostnej lub w szpiku kostnym (zapalenie kości i szpiku), co prowadzi do niepełnosprawności.

Autosomalna recesywna choroba marmuru jest chorobą śmiertelną. Dzieci rzadko dożywają 10 lat. Najczęstszą przyczyną śmierci jest anemia lub posocznica..

Autosomalny dominujący typ osteopetrozy występuje znacznie częściej niż autosomalny recesywny: 1 raz na 20 tys. Osób. Rozwija się stopniowo wraz z wiekiem pacjenta. Niedokrwistość u tych dzieci jest mało wyraźna, rzadziej rozpoznaje się zaburzenia neurologiczne..

U prawie połowy chorych choroba przebiega bezobjawowo. Kruchość kości jest głównym przejawem autosomalnego dominującego typu choroby marmurkowatej u innej części pacjentów.

Zaburzenia patologiczne występują nawet po najdrobniejszych urazach. Najczęściej rozpoznaje się złamania kości udowej. W normalnym stanie okostnej proces fuzji zachodzi w zwykłym czasie.

Ale w niektórych przypadkach następuje bardzo powolne gojenie się uszkodzonych kości..

Powodem pójścia do lekarza są bóle kończyn podczas chodzenia i wysokie zmęczenie. Podczas badania rentgenowskiego wykrywa się stan patologiczny tkanki kostnej.

Autosomalny dominujący typ osteopetrozy ma 2 formy manifestacji. Można je określić podczas badania rentgenowskiego:

  1. 1. Pierwsza występuje częściej u młodych dorosłych. Charakteryzuje się pogrubieniem sklepienia czaszki. W tej formie złamania kończyn są rzadkie..
  2. 2. Drugi - występuje w późnym dzieciństwie lub okresie dojrzewania. U tych dzieci bardzo często zdarzają się złamania. Ich zęby są dotknięte próchnicą. Prawdopodobnie rozwój choroby zwyrodnieniowej stawów (choroby zwyrodnieniowo-dystroficzne stawów), zapalenia kości i szpiku (zwłaszcza żuchwy), dodatkowo skoliozy (skrzywienie kręgosłupa).

Autosomalna dominująca osteopetroza drugiego typu charakteryzuje się „prążkowanym” kręgosłupem, łukowatymi obszarami patologicznego zgrubienia w skrzydłach biodra i zagęszczeniem kości gąbczastej.

W obu postaciach typu autosomalnego dominującego dochodzi do zmniejszenia jam szpiku kostnego. U większości pacjentów dotyczy to kości długich..

Ich korpus jest jednolicie zagęszczony na całej długości, a na końcach znajdują się uszczelnienia ogniskowe. Takie ubytki w tkance kostnej występują w miejscu nierozpuszczonej zwapnionej chrząstki. Nie ma wyraźnego rozróżnienia między substancjami zwartymi i gąbczastymi.

Postęp choroby następuje falami podczas wzrostu szkieletu. Wynika to z poprzecznego prążkowania długich rurkowatych kości i trzonów kręgów. Oprócz nich może to dotyczyć kości miednicy, czaszki, żeber i innych kości..

Diagnozę choroby marmuru przeprowadza się na podstawie analizy objawów klinicznych i obecności określonych nieprawidłowości podczas badań rentgenowskich.

Jeśli podejrzewasz chorobę marmuru, pacjentowi przepisuje się ogólne badania krwi i moczu, test troponinowy, a także badanie w celu określenia stężenia enzymów we krwi: aminotransferazy asparaginianowej, aminotransferazy alaninowej, fosfatazy alkalicznej i fosfokinazy kreatynowej.

Analiza biochemiczna pozwoli określić poziom jonów wapnia i fosforu we krwi. Jeśli stężenie tych substancji jest obniżone, aktywność osteoklastów jest niewystarczająca. Negatywny wynik testu troponinowego wskazuje na nieprawidłowe działanie komórek..

Aby zdiagnozować pacjenta, wykonuje się badania ultrasonograficzne narządów wewnętrznych. W przypadku stwierdzenia powiększonej śledziony i wątroby bada się okolice brzucha i klatki piersiowej.

Radiografia wykrywa ogólnoustrojowy wzrost gęstości kości i nieprawidłowości w budowie kości.

Metody obrazowania komputerowego i rezonansu magnetycznego pozwalają na bardzo dokładne badanie struktury tkanki kostnej. Badanie przeprowadza się warstwami.

Aby potwierdzić rozpoznanie, pacjent może przejść badania genetyczne i histologiczne tkanki kostnej. Pacjent kierowany jest na konsultację do traumatologa, ortopedy i pediatry.

Najlepsze wyniki leczenia autosomalnej recesywnej choroby marmurkowatej uzyskano po przeszczepieniu szpiku kostnego od identycznych dawców.

Po przeszczepieniu substancji chore tkanki pacjenta z chorobą marmuru zostają zasiedlone osteoklastami dawcy. Prawidłowo funkcjonujące przeszczepione komórki przywracają proces niszczenia tkanek, w wyniku czego kości pacjenta stopniowo zmniejszają stężenie zbitej substancji.

Po udanym przeszczepie szpiku kostnego poziom hemoglobiny we krwi wzrasta. Poszerzenie światła kanałów czaszkowych uwalnia ściśnięte nerwy. Pacjent może wrócić do pełnego widzenia i słuchu. Przywróć funkcję motoryczną kończyn dotkniętych paraliżem.

Wykonywana w odpowiednim czasie procedura przeszczepu szpiku kostnego pozwala choremu dziecku w krótkim czasie dogonić wzrost i wagę rówieśników.

Największym problemem w transplantacji jest dobór materiału. Zgodność tkanek dawcy i biorcy jest uważana za warunek udanego przeszczepu szpiku kostnego. W tym przypadku zbieżność grup krwi nie jest uważana za warunek wstępny.

Kandydatów do roli dawcy wybiera się przede wszystkim spośród bliskich krewnych. Prawdopodobieństwo znalezienia dawcy wykazującego zgodność tkankową wśród rodzeństwa wynosi 25%. Jeśli wśród bliskich nie udało się znaleźć odpowiedniego kandydata, to szukają go wśród obcych.

Jeśli nie można znaleźć odpowiedniego dawcy, autosomalną recesywną osteopetrozę leczy się kalcytriolem lub interferonem. Terapia ta pozwala organizmowi na tworzenie osteoklastów, które wytwarzają normalne ilości enzymów i kwasu solnego. Po zastosowaniu leków poprawia się stan pacjenta. Wzrok i słuch mogą do niego powrócić.

W leczeniu choroby marmuru stosuje się preparaty hormonów steroidowych, makrofagów (czynnik stymulujący kolonie), erytropoetyny.

Aby zatrzymać proces patologiczny, stosuje się dietę hipowapniową. Chroniczny brak wapnia w organizmie nie pozwala tkance kostnej na tworzenie nowych uszczelnień.

Pacjent musi uważnie monitorować higienę jamy ustnej i zapobiegać zapaleniu kości i szpiku dolnej szczęki. Aby to zrobić, należy regularnie odwiedzać dentystę i przestrzegać wszystkich jego zaleceń..

Rozpoznając autosomalnie dominujący typ osteopetrozy, stosuje się leczenie objawowe niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi.

Pacjentowi zaleca się pływanie, masaż i ćwiczenia terapeutyczne. Ważne jest, aby prowadzić zdrowy tryb życia i dobrze się odżywiać. Po leczeniu uzdrowiskowym obserwuje się znaczną poprawę stanu pacjenta. Rokowanie w przypadku autosomalnego dominującego typu choroby marmurkowatej jest korzystne.

Choroba marmuru (osteopetroza)

Z ogromnej liczby różnych chorób człowieka wyróżnia się grupę patologii wrodzonych, które wpływają na tworzenie się struktur kostnych..

Jednym z nich, który oddziałuje na tkankę kostną i jednocześnie wpływa na funkcjonowanie innych narządów wewnętrznych, jest osteopetroza.

Ta patologia, opisana w 1904 roku przez niemieckiego lekarza Albersa-Schoenberga, ma inne nazwy: wrodzona osteoskleroza, śmiertelny marmur, choroba marmuru.

Częstość występowania osteopetrozy jest w przybliżeniu taka sama we wszystkich krajach i wynosi 1 przypadek dziecka z tą patologią na 150-200 tysięcy zdrowych dzieci. Jednak w Rosji istnieją regiony (Mari-El, Czuwaszja), w których częściej obserwuje się chorobę marmuru.

Przyczyny i mechanizm rozwoju

Osteopetroza wyraża się poprzez znaczne zagęszczenie tkanki kostnej i staje się wynikiem zachwiania równowagi w procesach jej powstawania. Aby powstała normalna struktura kości, konieczna jest jednoczesna aktywność dwóch typów komórek: osteoblastów i osteoklastów.

Pierwsze komórki, jak również ich „potomkowie” osteocyty, są w istocie elementami strukturalnymi kości, a ich liczba i właściwości decydują o jej gęstości i twardości.

Osteoklasty są zobowiązane do udziału w regeneracji tkanki kostnej i są odpowiedzialne za terminowe niszczenie uszkodzonych lub „przestarzałych” osteoblastów i osteocytów.

Praca tych komórek o różnych funkcjach jest regulowana na poziomie genetycznym; naukowcy zidentyfikowali co najmniej trzy odpowiadające im geny w ludzkim DNA. Ich zrównoważone działanie zapewnia ukształtowanie się aparatu kostnego niemowlęcia w fazie wewnątrzmacicznej, jego rozwój i wzrost w miarę dorastania człowieka oraz regenerację kości po urazach lub chorobach..

Równowaga pomiędzy aktywnością osteoblastów i osteoklastów pozwala na stworzenie określonej struktury tkanki kostnej, która ma charakterystyczne połączenie komórek i macierzy zewnątrzkomórkowej. Ponadto kości rurkowe, ze względu na zatrzymywanie osteoblastów przez osteoklasty, mają kanał wewnętrzny, w którym znajduje się szpik kostny.

A jego obecność, jak wszyscy wiedzą, jest niezbędna do normalnej hematopoezy.

Struktura kości w osteopetrozie staje się gęstsza i przypomina marmur

Osteopetroza jest chorobą wrodzoną, a ponadto dziedziczną. Potwierdza to częstszy rozwój patologii w rodzinach, w których obserwowano ją już u innych krewnych..

Dlatego, chociaż natura choroby nie jest w pełni zbadana, w jej etiologii (przyczynach) i patogenezie (mechanizmy rozwoju) czynnik genetyczny ma wiodące znaczenie..

Do tej pory wiadomo z całą pewnością, że „niepowodzenie” w pracy genu odpowiedzialnego za produkcję enzymu anhydrazy węglanowej jest z pewnością jedną z przyczyn powstawania choroby marmurkowatej.

Przy braku tego enzymu osteoklasty stają się niewystarczająco aktywne, a ich liczba nie jest już tak ważna. Może być normalne, zmniejszone lub zwiększone..

W efekcie zachwiana zostaje najważniejsza równowaga między osteoblastami i osteoklastami, a tkanka kostna zaczyna rosnąć, gęstnieć i zmieniać swoją strukturę..

Staje się tak gęsty, że w nacięciu wygląda bardzo podobnie do marmuru, dlatego jedna z jego nazw zniknęła.

Ale zwiększona gęstość nie daje mu dodatkowej siły. Wręcz przeciwnie, kości stają się bardziej kruche i kruche, zwłaszcza uda. Jednocześnie obserwuje się charakterystyczną cechę wrodzonej osteosklerozy: okostna nie uczestniczy w procesie patologicznym. Dzięki temu wszystkie złamania goją się dobrze, normalnie lub trochę wolniej..

Choroba marmuru często występuje u krewnych

Zwiększona aktywność osteoblastów jest niebezpieczna nie tylko ze względu na nasilenie łamliwości kości. Nadmierny rozrost tkanki kostnej prowadzi do tego, że kanały, w których zlokalizowany jest szpik kostny są stopniowo „zamykane”. Ma to znaczący wpływ na hematopoezę (hematopoezę), spowalniając ją i zakłócając ją, co zaczyna się wyrażać w pewnych objawach klinicznych.

Ale organizm stara się zrekompensować utratę tak ważnych ognisk hematopoezy, jak szpik kostny. W rezultacie powstają dodatkowe ogniska hematopoezy, zlokalizowane w innych narządach wewnętrznych. Przede wszystkim w śledzionie i wątrobie, a następnie w węzłach chłonnych.

Procesy te mają też swoje „odzwierciedlenie” kliniczne, w szczególności objawiające się wzrostem rozmiarów tych narządów.

Jak objawia się choroba

Należy zauważyć, że pojęcie osteopetrozy obejmuje kilka postaci patologii, które przebiegają inaczej i mają różne rokowania. Można je przedstawić w następujący sposób:

  • formy choroby z odchyleniami funkcjonalnymi, nieznacznie wyrażone, z korzystnym rokowaniem;
  • postępujące postacie, które powodują śmiertelną osteopetrozę, jeśli patologia zostanie wykryta u noworodka;
  • formy z wczesnym początkiem objawów choroby;
  • przypadki z późnym tworzeniem się obrazu klinicznego.

W zależności od tego, jaka postać choroby rozwija się u konkretnego pacjenta, określa się również zespół charakterystycznych objawów. Jedną z najrzadszych postaci choroby jest wczesny początek procesu patologicznego, który objawia się u małych dzieci. Formy te są uważane za najbardziej niebezpieczne i potencjalnie śmiertelne, ponieważ postęp patologii następuje szybko i stabilnie.

Małe dziecko zaczyna skarłowaciałe; im jest starszy, tym wyraźniejsze jest opóźnienie.

Ponadto pojawiają się oznaki anemii, zwiększone krwawienie, łatwe siniaczenie, cierpienie wątroby i śledziony, dołączają się powikłania infekcyjne.

Niestety bez radykalnego leczenia takie dzieci są skazane na śmierć, śmierć następuje w pierwszym roku życia..

Bardziej powszechna i korzystniejsza jest choroba marmuru u starszych dzieci, nastolatków i młodzieży. Zdarzają się przypadki, gdy w ogóle przebiega bez objawów klinicznych, a zwiększoną gęstość kości wykrywa się tylko podczas badania rentgenowskiego. Jednak częściej klinika jest nadal obecna, chociaż u różnych pacjentów wyraża się inaczej..

Dlatego główne objawy kliniczne choroby marmurkowej można wyrazić w następujący sposób:

Radzimy przeczytać: Objawy osteosklerozy

  • pojawienie się objawów niedokrwistości (zwiększone zmęczenie i osłabienie, utrata apetytu, bledszy odcień skóry i błon śluzowych, charakterystyczne zmiany w badaniu krwi);
  • stopniowe powiększanie śledziony, wątroby, niektórych węzłów chłonnych;
  • pojawienie się deformacji aparatu podtrzymującego lub szkieletu twarzy z powodu wzrostu tkanki kostnej;
  • wady zgryzu spowodowane nieprawidłowym wzrostem zębów, opóźnionym wyrzynaniem się, rozległą próchnicą;
  • ucisk pni nerwowych przez przerośniętą kość, co prowadzi do paraliżu, niedowładu, utraty wzroku lub słuchu;
  • przeszkoda w prawidłowym krążeniu płynu mózgowo-rdzeniowego w kanale rdzenia kręgowego i mózgu, co może powodować wodogłowie.

Jak widać z wymienionych zespołów objawów, osteopetroza nie ma wystarczająco specyficznych objawów klinicznych. Tak więc niedokrwistość występuje w wielu innych chorobach, to samo można powiedzieć o wzroście węzłów chłonnych lub wątroby.

Dlatego wrodzoną osteosklerozę należy koniecznie odróżniać od patologii takich jak choroby przytarczyc (nadczynność przytarczyc), hiperwitaminoza D (przedawkowanie witaminy D u dzieci w pierwszym roku życia), ziarniniakowatość limfatyczna, choroba Pageta, przerzuty nowotworów złośliwych.

Bardzo dużą rolę w diagnostyce różnicowej odgrywają dodatkowe metody laboratoryjne i instrumentalne..

Zwiększone zmęczenie jest jednym z objawów anemii

Diagnostyka

Podczas wstępnego badania pacjenta, jego dolegliwości są wyjaśnione, należy sprecyzować wywiad, w którym obecność przypadków rodzinnej osteosklerozy może mieć ogromne znaczenie.

Lekarz zwraca uwagę na takie objawy jak bladość skóry i błon śluzowych, zaburzenia wzrostu zębów, deformacje kości, nasilenie odruchów ścięgnistych, stan narządu wzroku i słuchu.

Ponadto przypisane są dodatkowe metody diagnostyczne:

  • kliniczne badanie krwi;
  • biochemiczne badanie krwi;
  • Badanie rentgenowskie;
  • MRI lub CT.

Badanie krwi ujawnia obecność niedokrwistości hipochromicznej, o czym świadczy spadek ilości hemoglobiny, erytrocytów i wskaźnika koloru. Analiza biochemiczna określa poziom wapnia i fosforu.

Wyniki badania rentgenowskiego stają się bardzo orientacyjne. Na zdjęciach tkanka kostna wygląda na bardzo gęstą i ma jednolity biały kolor, bez śladów kanałów lub otworów na naczynia krwionośne i nerwy.

MRI pomaga ostatecznie zdiagnozować osteopetrozę, określić jej kształt i stadium

Aby dokładniej określić stan struktur kostnych i ustalić stadium choroby, zaleca się rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową. Tego typu badania pozwalają „zobaczyć” kość warstwa po warstwie, ocenić tempo postępu choroby marmurkowatej, jej niebezpieczeństwo i rokowanie dla pacjenta..

Czy osteopetrozę można wyleczyć?

Biorąc pod uwagę, że choroba ta jest spowodowana niepowodzeniami na poziomie genetycznym, nie można jej wyleczyć, współczesna medycyna nie rozwinęła jeszcze etiotropii, czyli oddziałuje na przyczynę patologii, metody terapii.

Dlatego leczenie choroby marmurkowatej ma na celu spowolnienie procesów patologicznych w tkance kostnej, zahamowanie nadmiernego tworzenia się osteoblastów, przywrócenie funkcjonalności osteoklastów, a także ma na celu normalizację hematopoezy i pozbycie się innych objawów choroby..

Podejście terapeutyczne jest zawsze złożone, ponieważ choroba u każdego pacjenta przebiega w indywidualnej formie i ma swoje własne cechy. Jeśli u pacjenta zostanie zdiagnozowana postępująca postać patologii, to sukces terapii może zapewnić jedynie radykalna metoda, jaką jest przeszczep szpiku kostnego..

Jednak ta metoda jest niejednoznaczna i nie zawsze może leczyć pacjenta, co tłumaczy się bardzo różnymi czynnikami. Dodatkowo mogą pojawić się trudności na etapie wyboru idealnego dawcy. Jednak ze współczesnych osiągnięć transplantologów warto zwrócić uwagę na początek stosowania komórek macierzystych, które przywracają pacjentowi prawidłową hematopoezę..

Daje to nadzieję na wyzdrowienie wielu dzieciom z „marmuru”..

Stosowanie różnych produktów mlecznych w przypadku choroby marmuru jest obowiązkowe

W przypadku stwierdzenia korzystniejszych postaci choroby do kompleksu terapeutycznego włączane są także leki o różnym mechanizmie działania. Wśród nich należy wymienić następujące leki:

  • kortykosteroidy;
  • preparaty zawierające żelazo, wapń, fosfor;
  • interferony;
  • witamina D;
  • masa erytrocytów do transfuzji.

Osteopetrozę należy również leczyć, przestrzegając diety obejmującej dietę bogatą w wapń, białka i witaminy..

Aby to zrobić, pacjent musi codziennie jeść świeże warzywa i owoce, produkty mleczne i kwaśne mleko, mięso i ryby..

Ponadto konieczne jest prowadzenie kursów ćwiczeń fizjoterapeutycznych, masażu, metod fizjoterapeutycznych. Pożądane jest regularne leczenie uzdrowiskowe.

Jeśli na tle choroby marmurkowej dojdzie do złamania biodra, wykonuje się operację osteosyntezy. W przypadku wyraźnych deformacji kości wskazane są korekcyjne interwencje chirurgiczne. Jeśli patologię komplikuje zapalenie kości i szpiku, wykonuje się operację usunięcia mas martwiczych i wycięcia przebiegu przetokowego, która jest uzupełniona podawaniem antybiotyków i środkami detoksykacyjnymi.

Pacjenci z osteopetrozą powinni być leczeni przez całe życie. Tylko w ten sposób można uniknąć postępu choroby i powikłań, a także sprzyjać rokowaniu w życiu..

Osteopetroza (choroba marmuru)

Osteopetroza jest dziedziczną chorobą genetyczną, która objawia się rozproszonym zagęszczeniem kości całego szkieletu, ich zwiększoną kruchością i obniżoną hematopoezą szpiku kostnego.

Ta rzadka patologia została po raz pierwszy opisana przez niemieckiego chirurga Ernesta Albersa-Schoenberga na początku XX wieku, nazywana jest również chorobą Albersa-Schönberga lub wrodzoną rodzinną osteosklerozą..

W klasyfikacji chorób kod jest przypisany zgodnie z MKB-10 - Q78.2.

Choroba występuje rzadko, gdyż występuje u jednej osoby na 20 tys. Osób.

Patogeneza

Podstawą prawidłowego rozwoju tkanki kostnej jest równowaga tworzenia osteoblastów w tkance kostnej i resorpcji w osteoklastach.

Osteoklasty z natury są makrofagami kostnymi z wieloma lizosomami w swojej strukturze, po uwolnieniu uwalniane są enzymy hydrolityczne, które powodują resorpcję samej kości lub zwapniałej chrząstki. Rolą osteoblastów jest tworzenie i mineralizacja nowej tkanki kostnej, a osteoklasty - niszczenie starej.

W osteopetrozie, niezależnie od liczby osteoklastów (ich wzrostu, spadku, a nawet normy) ich funkcja jest upośledzona, a ilość enzymu - anhydrazy węglanowej jest niewystarczająca.

Mechanizm rozwoju osteopetrozy nie jest do końca poznany, ale niedobór enzymów wywołuje zaburzenia pompy protonowej w osteoklastach, aw konsekwencji procesy resorpcji, a do przejścia do mikrokrążenia hydroksyapatytów wapnia wymagane jest środowisko kwaśne.

Na tle tych zaburzeń wspomagane są procesy tworzenia się kości, ich zagęszczenia (osteoskleroza), a następnie powstawania nadmiaru (hiperostoza). Kostnienie śródkostne i ścięgna występuje z nadmiernym tworzeniem się stwardniałych tkanek.

Funkcje i makroobrazy osteoblastów i osteoklastów

Tej mezenchymalnej dysplazji szkieletu towarzyszy zwiększone tworzenie się zwartej substancji, przemiana gąbczastej substancji w stałą białą masę przypominającą marmur. W efekcie wzrasta zdolność do zatrzymywania dużej ilości soli, co prowadzi do głębokich zaburzeń w wymianie fosforu i wapnia.

Śmiertelna choroba marmuru - osteopetroza

Diagnoza śmiercionośnego marmuru brzmi jak wyrok, ponieważ rozrost struktur kostnych prowadzi do przemieszczenia szpiku kostnego, który jest odpowiedzialny za hematopoezę. Komórki krwi są stale odnawiane, a do uwolnienia dojrzałych funkcjonalnych leukocytów, erytrocytów itp. Do krwiobiegu należy w pełni zaimplementować funkcje hematopoetyczne.

Często w przypadku osteopetrozy występują ogniska hematopoezy pozamózgowej, na przykład w śledzionie.

Ponieważ patologia rozwija się powoli, są one sposobem na wyrównanie niedokrwistości, ale w pewnym momencie organizm nie może sobie poradzić i pojawia się krytyczna anemia, obniżona odporność, zakażenie infekcjami, rozwój zapalenia płuc i przedwczesna śmierć..

Od razu widać, osteopetroza "śmiertelna kulka", że jest to patologia kości: częste złamania, deformacje, zahamowanie wzrostu, bóle nóg i krzyża. Chore dzieci mają zauważalne zmiany na twarzy - kości policzkowe są szersze, oczy szeroko rozstawione, nos przygnębiony, usta pełne.

Osteopetroza u dziecka

Klasyfikacja

Istnieje kilka postaci choroby, w zależności od nasilenia obrazu i cech dziedziczenia:

  • Złośliwa postać wczesna dziecięca (autosomalna recesywna) jest typowa dla nosicieli wieku dziecięcego, rozwija się wewnątrzmacicznie, najczęściej prowadzi do śmierci.
  • Autosomalna dominująca późna łagodna postać z pogrubieniem kości sklepienia czaszki.
  • Klasyczna patologia opisana przez Albersa-Schoenberga, powodująca znaczne deformacje kręgosłupa i zmiany kości w miednicy. Występuje chaotyczna akumulacja struktur kostnych, przestrzeń szpiku kostnego wypełniona jest warstwowymi konglomeratami lub blaszkowatymi tkankami kostnymi o łukowatym charakterze zrostów.

Powody

Etiologia choroby Albersa-Schönberga nie jest jasna. Choroba jest dziedziczna i jest wynikiem mutacji co najmniej dziesięciu genów. Często problem przyrostu masy kostnej ma charakter rodzinny.

Jedną z teorii dotyczących rozwoju zespołu marmurkowej kości jest nieprawidłowe działanie tarczycy i metabolizmu wapnia..

Objawy

Pierwsze objawy pojawiają się w młodym wieku, u dzieci występują:

  • bezprzyczynowy ból kończyn;
  • migrena;
  • późne pierwsze kroki i pierwsze zęby;
  • bladość;
  • zawroty głowy i skłonność do omdleń;
  • osłabiona odporność;
  • osłabiony lub utracony wzrok, słuch;
  • zwiększone zmęczenie podczas chodzenia;
  • karłowatość;
  • wizualnie zauważalne deformacje szkieletu i czaszki bez odchyleń w rozwoju fizycznym.

Choroba ta nazywana jest również „marmurem”, ponieważ wraz ze wzrostem ilości tkanki kostnej, jej wapiennością, zwiększa się kruchość kości i utrata elastyczności. Pacjenci są obarczeni dużym ryzykiem patologicznych złamań, najczęściej kości biodrowych. Kruchość jest głównym objawem choroby u dorosłych.

Ze względu na zachowanie okostnej ich fuzja jest zwykle terminowa, ale jeśli endokostna nie bierze udziału w procesach osteogenezy, a kanał szpiku kostnego uległ stwardnieniu, można go spowolnić.

W miejscach złamań tworzą się modzele i może rozwinąć się zapalenie kości i szpiku, które często powoduje posocznicę..

Nadmiar tkanki kostnej i dysplazja hiperostotyczna prowadzą do:

  • deformacje kości czaszki, klatki piersiowej, zaburzenia tułowia kręgosłupa;
  • ucisk nerwów, aw rezultacie niedowład obwodowy, paraliż, a nawet ślepota;
  • powolny rozwój niedokrwistości hipoplastycznej i skazy krwotocznej.

Analizy i diagnostyka

Procesy osteosklerozy można zaobserwować również w innych patologiach, dlatego konieczna jest diagnostyka różnicowa z hiperwitaminozą D, niedoczynnością przytarczyc, chorobą Pageta, meloreostozą, limfogranulomatozą i przerzutami.

Do diagnozy konieczne jest przeprowadzenie badań rentgenowskich, które ujawniają ostre zagęszczenie wszystkich kości układu mięśniowo-szkieletowego - podstawy czaszki, kości rurkowych, żeber, kręgosłupa.

Wyraża się w postaci całkowitego zmętnienia dla promieni rentgenowskich, braku zatok czołowych i innych jam powietrznych, kanału szpikowego i izolowanej warstwy korowej. Na zdjęciach rentgenowskich kości rurkowych mogą występować poprzeczne oświecenia, przypominające marmurowy wzór.

Przy niezmienionym kształcie zewnętrznym kości mogą mieć zgrubienia i zaokrąglenia na końcach nasad nasadowych oraz zgrubienie buloidowe kości przynasadowych.

Zdjęcie rentgenowskie marmurowych kości

Badania krwi ujawniają zwiększoną liczbę leukocytów i obecność normoblastów (niedojrzałe formy krwinek), hipokalcemię. Aby zbadać dynamikę choroby, monitoruje się zmiany gęstości kości (densiometria).

Leczenie

Leczenie osteopetrozy ma na celu przede wszystkim zapobieganie i eliminowanie powikłań spowodowanych procesami twardnienia kości. Pod dynamicznym nadzorem ortopedy pacjentowi przydzielane są:

Aby poprawić stan ambulatoryjnie, starają się wzmocnić układ nerwowo-mięśniowy i przywrócić formułę krwi. Zaleca się gimnastykę leczniczą, pływanie, regularne masaże.

Lekarze

Leki

  • Rekombinowany ludzki interferon γ (Ingaron) ma działanie przeciwwirusowe i immunomodulujące. To doskonały sposób na zapobieganie powikłaniom infekcyjnym. Lek można podawać domięśniowo i podskórnie w dawkach przepisanych przez lekarza prowadzącego. Zwykle przepisuje się 500 IU dziennie na raz i stosuje się go w długich cyklach 5-15 wstrzyknięć w odstępach 2 tygodni.
  • Erytropoetyna - pobudza hematopoezę (substancją czynną jest epoetyna-α, powoduje wzrost poziomu hemoglobiny), szybkość wchłaniania żelaza, wzrost liczby erytrocytów i retikulocytów. W przypadku terapii podtrzymującej wystarczy do 100 jm na kilogram masy ciała, wstrzyknąć 3 razy w tygodniu.
  • Witamina D3 (cholekalcyferol) to suplement diety pomagający w utrzymaniu zdrowych kości i zębów, zaleca się przyjmować 1 tabletkę dziennie.

Procedury i operacje

  • Przeszczep szpiku kostnego lub allogeniczny przeszczep hematopoetycznych komórek macierzystych.
  • Transfuzja krwi jako doraźne rozwiązanie problemu anemii.
  • Osteotomie to zabiegi chirurgiczne, które pomagają „naprawić” lub przynajmniej skorygować deformacje szkieletu, czaszki, poprawić funkcje i możliwości układu mięśniowo-szkieletowego.

Choroba marmuru u dzieci

Stwardnienie kanału szpiku kostnego i naruszenie procesów hematopoetycznych prowadzi do rozwoju takich patologii u dzieci:

  • niedokrwistość hipochromiczna (anemia);
  • kompensacyjna hepatomegalia (wątroba jest bardzo powiększona);
  • splenomegalia (patologicznie powiększona śledziona);
  • limfadenopatia (powiększone węzły chłonne).

W wyniku wczesnego rozwoju osteosklerozy może dojść do wodogłowia..

Dieta na osteopetrozę

Posiłki muszą być kompletne, zawierać wszystkie niezbędne składniki odżywcze i w pełni. Dieta powinna być bogata w witaminy, dlatego w menu jest dużo świeżych warzyw, sałatek owocowych i soków z jagodami.

Aby zapobiec przebiegowi nasilonych procesów zwapnienia i tworzenia kości, konieczne jest ograniczenie spożycia pokarmów zawierających wapń.

Prognoza

Ponieważ strategia leczenia patogenetycznego nie została opracowana, nie można normalizować procesów tworzenia się kości, następuje stopniowa niepełnosprawność, można jedynie próbować radzić sobie z konsekwencjami i powikłaniami tego procesu. Jednak terminowe leczenie anemii, deformacji kości pozwala stworzyć korzystne warunki życia.

Aby zapobiec patologii u dziecka, rodzice powinni przejść diagnostykę prenatalną po 8 tygodniach ciąży, zwłaszcza jeśli w drzewie genealogicznym były osoby cierpiące na tę dolegliwość.

Lista źródeł

  • Kumar V., Abbas A.K., Fausto N., Astaire J.K. Podstawy patologii chorób według Robbinsa i Cotrana Tom 3.M.: Logosfera, 2016. - 1366 P.
  • Nedzved M.K., Callous ED Patological Anatomy. - Mińsk: Szkoła wyższa, 2011. - 352 С.

Choroba marmuru

Choroba marmuru jest rzadką chorobą dziedziczną, w której dochodzi do zagęszczenia kości szkieletu i zamknięcia kanałów szpiku kostnego gęstą tkanką kostną. Zwykle pojawia się po raz pierwszy w dzieciństwie. Towarzyszy mu zmęczenie podczas chodzenia i ból kończyn. Możliwe są złamania patologiczne. W związku z zamknięciem kanałów szpiku kostnego rozwija się niedokrwistość połączona ze wzrostem wątroby i śledziony. Można zaobserwować deformacje szkieletu, opóźnione wyrzynanie się zębów, zaburzenia widzenia spowodowane uciskiem nerwu wzrokowego. Rozpoznanie ustala się na podstawie obiektywnych danych, wyników radiografii i innych badań. Leczenie jest objawowe, w większości przypadków zachowawcze.

Choroba marmuru (choroba Albertsa-Schönberga, osteopetroza, dysplazja hiperostotyczna, wrodzona osteoskleroza, wrodzona rozlana osteoskleroza rodzinna) jest rzadką chorobą dziedziczną, której towarzyszy zagęszczenie kości szkieletu i zmniejszenie przestrzeni szpiku kostnego. Choroba została po raz pierwszy opisana w 1904 roku przez niemieckiego lekarza Alberts-Schoenberg.

Średnio wykrywa się go u 1 dziecka na 200-300 tys. Noworodków, jednak w niektórych grupach etnogenetycznych liczba pacjentów może wzrosnąć. Tak więc w Czuwasji objawy choroby występują u 1 dziecka na 3,5 tysiąca, w Mari-Elu - u 1 dziecka na 14 tysięcy. Tak wysoki wskaźnik zachorowalności wynika ze specyfiki etnogenezy rdzennych mieszkańców tych republik..

Leczenie choroby marmuru jest przeprowadzane przez traumatologów ortopedów.

Choroba marmuru jest przenoszona autosomalnie recesywnie. Przyczyną zmiany struktury kości są głębokie zaburzenia w metabolizmie fosforu i wapnia oraz zachwianie równowagi między zniszczeniem starej tkanki kostnej a tworzeniem się nowych.

W rezultacie warstwa korowa kości pogrubia się, szpik kostny zwęża się, aż do całkowitego zaniku. Rozwija się postępująca osteoskleroza, kości stają się bardzo gęste i jednocześnie kruche.

W wyniku zamknięcia kanałów szpiku kostnego dochodzi do niedokrwistości hipoplastycznej, której towarzyszy kompensacyjne powiększenie węzłów chłonnych, wątroby i śledziony.

Podczas sekcji zwłok kości pacjenta z chorobą marmuru są ciężkie, słabo przepiłowane, ale łatwo się rozszczepiają. Cięcie odsłania powierzchnię o gładkiej strukturze, przypominającej wyglądem polerowanego marmuru.

Zmiany osteosklerotyczne rozwijają się głównie z powodu endokostium. W tym przypadku można zaobserwować przerost okostnej, dzięki czemu na powierzchni kości powstają obszary nie gęste, jak w normalnej, ale gąbczastej materii kostnej.

Kanały szpikowe kości rurkowych są zwężone lub całkowicie zastąpione gęstą tkanką kostną. Procesy patologiczne są bardziej wyraźne w strefach wzrostu.

Szczególnie uderzające zmiany wykrywane są w górnej jednej trzeciej kości piszczelowej i kości ramiennej, a także w dolnej jednej trzeciej kości udowej i promieniu - te odcinki „puchną” i przybierają kształt kolbowy.

Gąbczastą tkankę kości płaskich (kręgi, obojczyk, czaszka) zastępuje gęstą substancję kostną. Przerost tkanki kostnej może spowodować powiększenie i deformację czaszki.

Zwężenie otworów na wyjście nerwów czaszkowych staje się przyczyną postępującego pogorszenia widzenia i narastającej utraty słuchu.

Z powodu nierównomiernej przebudowy warstwy korowej i powstawania szorstkości na wewnętrznej powierzchni czaszki, zewnątrzoponowo, rzadziej - mogą wystąpić krwotoki podtwardówkowe..

Podczas badania histologicznego ujawnia się wzrost masy i naruszenie architektury substancji kostnej..

Komórki kostne są losowo spiętrzone i tworzą charakterystyczne zaokrąglone struktury warstwowe, nierównomiernie rozmieszczone w obszarach wzrostu enchondralnego.

Ze względu na nagromadzenie takich struktur zaburzona jest architektura kości, kość pacjenta z chorobą marmuru staje się mniej wytrzymała, niezdolna do wytrzymania normalnych obciążeń.

Chorobę można wykryć u kobiet i mężczyzn w każdym wieku - od niemowlęctwa po starość. Jednak częściej objawy choroby marmurkowej pojawiają się w dzieciństwie. W niektórych przypadkach proces przebiega bezobjawowo, a zagęszczenie kości staje się przypadkowym stwierdzeniem podczas badania rentgenowskiego pod kątem innej choroby lub urazu.

Nasilenie objawów klinicznych w chorobie marmuru z reguły zależy od czasu pojawienia się pierwszych objawów. Wczesny początek pociąga za sobą poważne zmiany w różnych narządach i układach..

Wraz z rozwojem choroby marmuru w pierwszych latach życia u dzieci wykrywa się wodogłowie, które występuje w wyniku zagęszczenia i wzrostu kości podstawy czaszki. Pacjenci są skarłowaciali, chodzą późno, często cierpią na zaburzenia słuchu i wzroku.

Charakterystyczne jest również późne ząbkowanie i zwiększona skłonność do rozwoju próchnicy..

Wraz z późniejszym rozwojem choroby marmuru powodem zwracania się do specjalistów z zakresu traumatologii i ortopedii jest zmęczenie podczas chodzenia i ból kończyn. Czasami chorobę marmuru rozpoznaje się po patologicznym złamaniu.

Kości udowe cierpią częściej, złamania są zwykle poprzeczne, występują z niewielkimi skutkami urazowymi, rosną razem w zwykłym czasie (z wyjątkiem złamań szyjki kości udowej, w których nie dochodzi do zrostu).

W niektórych przypadkach w okolicy złamania rozwija się zapalenie kości i szpiku. W przypadku zakażenia zębopochodnego może wystąpić zapalenie kości i szpiku dolnej szczęki. Podczas badania rozwój fizyczny pacjenta jest zwykle prawidłowy..

W niektórych przypadkach wykrywa się deformacje kończyn: skrzywienie szpotawe górnych kości udowych, deformacje nóg przypominające bryczesy itp..

W celu wyjaśnienia diagnozy zaleca się badanie rentgenowskie kości płaskich i rurkowych: zdjęcie rentgenowskie czaszki, zdjęcie rentgenowskie kręgosłupa, zdjęcie rentgenowskie bioder itp. Wszystkie obrazy pokazują ostre zagęszczenie tkanki kostnej..

Części nasadowe kości rurkowych są zaokrąglone i pogrubione, w okolicy przynasady określane są zgrubienia maczugowe. Wszystkie kości są nieprzezroczyste dla promieniowania rentgenowskiego, warstwa korowa i kanał szpikowy nie są widoczne.

Czasami w obszarach metafizycznych odnajduje się obszary poprzecznego oświecenia.

Zmniejszenie lub zamknięcie kanałów szpiku kostnego powoduje niewydolność hematopoezy. U pacjentów z chorobą marmuru rozwija się niedokrwistość hipochromiczna o różnym nasileniu.

Skóra jest blada, możliwe są skargi na zawroty głowy, osłabienie, zmęczenie. Podczas badania uwidacznia się kompensacyjne powiększenie węzłów chłonnych, powiększenie wątroby i śledziony..

We krwi limfocytozę określa się wraz z pojawieniem się niedojrzałych form - normoblastów.

Jeśli podejrzewasz naruszenie czynności różnych narządów, pacjenci z chorobą marmuru są wysyłani do odpowiednich badań.

W przypadku zmian w układzie krwiotwórczym zalecana jest konsultacja hematologa, ogólne badanie krwi i USG narządów jamy brzusznej, w przypadku wad wzroku - konsultacja okulistyczna, przeglądowa radiografia oczodołu w dwóch projekcjach, badania optyczne i elektrofizjologiczne, w przypadku niedosłuchu - konsultacja z otolaryngologiem, badanie audiometryczne potencjały.

Nie ma terapii patogenetycznej. Prowadzone jest leczenie objawowe mające na celu wzmocnienie układu nerwowego i mięśniowo-szkieletowego.

Pacjentom zaleca się spożywanie pokarmów bogatych w witaminy (naturalne soki, twarożek, świeże owoce i warzywa), udziela się wskazówek dotyczących masażu, ćwiczeń ruchowych i zabiegów uzdrowiskowych.

W przypadku niedokrwistości przepisuje się preparaty żelaza, prowadzi się podtrzymującą terapię witaminową, w ciężkich przypadkach wykonuje się transfuzje masy erytrocytów.

W przypadku złamań patologicznych wykonuje się standardowe zabiegi terapeutyczne: redukcję, nałożenie gipsu lub trakcji szkieletowej itp. W przypadku złamań szyjki kości udowej wykonuje się endoprotezę stawu biodrowego.

W przypadku silnych deformacji kości nóg wykonywana jest osteotomia korekcyjna.

Leczenie zapalenia kości i szpiku przeprowadza się według standardowego schematu, który obejmuje antybiotykoterapię, unieruchomienie, środki detoksykacyjne, stymulację odporności, otwieranie i drenaż ropni.

Przy szybkim zapobieganiu i odpowiedniemu leczeniu powikłań rokowanie w chorobie marmuru jest zwykle korzystne, z wyjątkiem postaci złośliwych o wczesnym początku i uszkodzeniu tkanki szpikowej. Śmiertelny skutek następuje w wyniku narastającej niedokrwistości lub posocznicy w zapaleniu kości i szpiku, będącej wynikiem patologicznego złamania lub zakażenia zębopochodnego. Zapobieganie nie jest rozwinięte.

Choroba marmuru

Osteopetroza (choroba marmuru, wrodzona osteoskleroza, dysplazja hiperostotyczna, choroba Albersa-Schoenberga) jest ciężką chorobą genetyczną, w której dochodzi do uszkodzenia tkanki kostnej kości rurkowych, miednicy, twarzy i kręgosłupa. W tym samym czasie kości stają się nienaturalnie ciężkie i gęste, a choroba „marmuru” jest nazywana chorobą, ponieważ cięcie kości jest jednolite i gładkie, jak marmur. W sekcji zwłok kości są piłowane z wielkim trudem, ale bardzo łatwo się rozszczepiają, odsłaniając gładką, „marmurową” powierzchnię łuku. Badanie histologiczne wycinka kości ujawnia zarówno naruszenie gęstości tkanki kostnej, jak i wzrost masy kostnej. Częste złamania w osteopetrozie są spowodowane niezdolnością gęstych kości do utrzymania ciężaru całego ciała. Wczesna postać osteopetrozy charakteryzuje się dużą śmiertelnością wśród młodych pacjentów. Niemowlęta osteopetroza nieleczona 2-3 lata po wystąpieniu choroby kończy się śmiercią.

Jakie są przyczyny osteopetrozy?

Nadmierne stwardnienie kości jest spowodowane nieprawidłowością genetyczną. Zakłada się, że w rozwoju tej rzadkiej choroby zaangażowane są trzy geny. Te geny są odpowiedzialne za tworzenie i wykorzystywanie komórek kostnych, a także za niektóre etapy hematopoezy.

Tkanka kostna w organizmie człowieka składa się z dwóch typów komórek: osteoblastów (z których powstają komórki kostne) i osteoklastów (odpowiedzialnych za niszczenie przestarzałych komórek kostnych, czyli za resorpcję). W chorobie marmuru osteoklastyczne ogniwo tego procesu jest zaburzone, uważa się, że jest to spowodowane brakiem anhydrazy węglanowej (specyficznego enzymu regulującego degradację tkanki kostnej) w osteoklastach.

Skutkiem tej patologii jest nadmierne nagromadzenie tkanki kostnej, jej zagęszczenie, ponieważ nie dochodzi do utylizacji starych komórek. W tym samym czasie kości ulegają deformacji, ściskając ważne naczynia i nerwy, co często prowadzi do śmierci..

Wrodzoną osteopetrozę obserwuje się głównie u krewnych. Rzadko występuje w rodzinach, w których nikt na to nie cierpi.

Rozprzestrzenianie się choroby jest takie samo na całym świecie i nie przekracza jednego przypadku na 100–200 tys. Noworodków.

Wyjątkiem jest Czuwaszja, gdzie występuje jeden przypadek osteopetrozy u 3500-4000 noworodków oraz Mari El, gdzie na 14 tys. Zdrowych rodzi się jedno chore dziecko..

Rodzaje osteopetrozy

Postać wczesna (autosomalna recesywna, ARO jest złośliwą postacią osteopetrozy. Zwykle rozpoznaje się ją do roku, jest bardzo trudna, w większości przypadków kończy się śmiercią. Przewidywana długość życia bez przeszczepu szpiku kostnego może sięgać 2-3 lat.

Postać późna (autosomalna dominująca, ADO jest łagodną postacią osteopetrozy. Wykrywa się ją u młodzieży lub dorosłych, najczęściej przypadkowo, podczas badania rentgenowskiego. Przebieg tej postaci choroby marmurkowatej jest łagodny, w większości przypadków bezobjawowy.

Objawy osteopetrozy

Zakaźna postać osteopetrozy objawia się natychmiast po urodzeniu dziecka. Choroba dotyka równie często dzieci obu płci. Pediatrzy mogą zaobserwować u dziecka następujące objawy: szeroko rozstawione oczy, zbyt szerokie kości policzkowe i inne deformacje czaszki, grube wargi i skierowane na zewnątrz nozdrza.

Często występuje „opadająca” podstawa nosa.
U niemowląt, u których zdiagnozowano osteopetrozę, szybko rozwijają się wodogłowie i anemia. Starsze dzieci szybko się męczą, nogi słabną i nie podtrzymują ciała. Skóra jest blada, wzrost jest nienaturalnie mały, występuje opóźnienie w rozwoju umysłowym. Prawie wszystkie zęby są dotknięte próchnicą.

Z powodu ucisku nerwu wzrokowego upośledzenie widzenia (aż do ślepoty).

„Śmiertelna kulka” nie oszczędza również narządów wewnętrznych, aw przypadku choroby powiększa się wątroba, śledziona i węzły chłonne. Nerw słuchowy i wzrokowy są dotknięte do tego stopnia, że ​​rozwija się głuchota i ślepota. Śmierć z osteopetrozą następuje z powodu posocznicy lub anemii.

Późna postać osteopetrozy zwykle charakteryzuje się łagodnym przebiegiem. U nastolatków lub dorosłych choroba jest zwykle wykryta przypadkowo na zdjęciach radiologicznych z częstymi złamaniami.

Tacy pacjenci są rejestrowani u ortopedy i obserwowani przez całe życie..
Ale patologiczne złamania nie występują u wszystkich pacjentów, a nie wszyscy dorośli z rozpoznaniem osteopetrozy cierpią na anemię..

Konieczna jest wczesna diagnoza, ponieważ zniszczenie kości następuje bez widocznych objawów, osoba nie może podejrzewać, że jest chora.

Diagnoza osteopetrozy

  • Do diagnozowania osteopetrozy i przewidywania wyników leczenia stosuje się następujące metody:
  • - badanie krwi na anemię;
  • - Rentgen w celu wykrycia zmian w tkance kostnej (na zdjęciach gęste kości są reprezentowane przez ciemne plamy);
  • - MRI i CT w celu określenia stopnia uszkodzenia tkanki kostnej;
  • - biopsja kości;
  • - analiza genetyczna w celu przewidywania powodzenia leczenia.

Czy istnieje lekarstwo na osteopetrozę?

We wczesnej osteopetrozie rozwojowej jedynym sposobem leczenia jest przeszczep szpiku kostnego. W ciągu ostatnich kilku dekad przeszczepy szpiku kostnego uratowały życie setkom skazanych na zagładę dzieci..

Do przeszczepu szpiku kostnego używa się materiału pobranego od bliskiego krewnego lub dawcy odpowiedniego dla wszystkich standardowych parametrów, w przeciwnym razie przeszczepiony szpik kostny może się nie zakorzenić i nie będzie nadziei na wyleczenie.

Niestety przeszczep szpiku kostnego tylko zapobiega dalszemu rozwojowi choroby, ale nie niweluje już wyrządzonych szkód, dlatego należy go przeprowadzić jak najwcześniej..

Najkorzystniejsze rokowanie w leczeniu osteopetrozy w Izraelu, z przeszczepem szpiku kostnego w wieku sześciu miesięcy.

Jako terapię uzupełniającą osteopetrozy stosuje się leki i witaminy.

Kalcytriol (aktywna forma witaminy D) - stymuluje osteoklasty i zapobiega zgrubieniu kości.


Interferon gamma - pełni jednocześnie kilka funkcji: stymuluje pracę leukocytów, zwiększając tym samym odporność dziecka; zmniejsza objętość kości gąbczastych; poprawia morfologię krwi (hemoglobina i płytki krwi). Najlepszy efekt uzyskuje się w połączeniu z kalcetoninami.

  1. Erytropoetyna - stosowana w leczeniu niedokrwistości.
  2. Kortykosteroidy - hormony steroidowe, które zapobiegają twardnieniu kości i anemii.
  3. Kalcetonina to hormon peptydowy, który w dużych dawkach poprawia stan dziecka, ale efekt utrzymuje się tylko przez czas przyjmowania leku.
  4. Dla wzmocnienia tkanki nerwowo-mięśniowej i utrzymania kondycji dziecka ważne są: fizjoterapia i rehabilitacja, zbilansowana dieta, obserwacja u ortopedy, regularna higiena jamy ustnej.

Zapobieganie chorobom marmuru

Gdyby któryś z krewnych miał taką diagnozę, nie można wykluczyć możliwości wystąpienia osteopetrozy u dziecka..

Współczesna medycyna rosyjska dysponuje technologiami, które po 8 tygodniach ciąży ujawniają dolegliwości płodu. To pozwala rodzicom podjąć decyzję o aborcji. Najbardziej postępowymi metodami zapobiegania osteopetrozie u nienarodzonego dziecka są testy genetyczne, które pozwalają przewidzieć chorobę u dziecka jeszcze przed zajściem w ciążę..

Choroba marmuru u dzieci lub osteopetroza: przyczyny, objawy ze zdjęciami i leczenie

Osteopetroza to choroba genetyczna, która atakuje szkielet i szpik kostny. Złożona patologia rozwojowa wyraża się w ciężkości i stwardnieniu kości. Na rozcięciu są gładkie i jednolite, w związku z czym dolegliwość zwykle nazywana jest chorobą marmurkową.

Niemiecki lekarz Albers-Schoenberg opisał patologię na początku XX wieku, dlatego istnieje inna wersja nazwiska - imieniem tego chirurga. Osteopetroza jest również nazywana wrodzoną osteosklerozą lub dysplazją hiperostotyczną ze względu na charakter zmiany..

Wszystkie te nazwy odnoszą się do tej samej choroby.

Osteopetroza u dzieci

Choroba marmuru jest rzadka. Według statystyk wykryto go u jednego noworodka na 200-300 tysięcy prawie natychmiast po urodzeniu. Łagodną postać można wykryć później, przypadkowo, podczas badania zdjęcia rentgenowskiego złamania. Choroba jest ciężka, prowadzi do wielu zgonów. Leczenie przez specjalistów ortopedów.

Wygląd pacjenta z osteopetrozą różni się znacznie od wyglądu zdrowego. Skóra jest blada, występuje zahamowanie wzrostu, czaszka nie rozwija się prawidłowo, dlatego twarz jest zniekształcona. Nogi są zdeformowane, kształt wygięty. Występują odchylenia nie tylko w szkielecie, ale także w rozwoju umysłowym. Jeśli takie objawy pojawią się u dziecka, rodzice powinni natychmiast skonsultować się z lekarzem..

Patologia wiąże się z naruszeniem metabolizmu substancji mineralnych. Nadmiar wapnia i innych minerałów pogrubia i obciąża tkanki szkieletowe, a kości tracą elastyczność, często pękają.

Złamania występują w nietypowych miejscach, w okolicznościach, w których nie powinno ich być. Najczęstsze złamania kości udowej.

Oprócz wskazanej patologii kości, z osteopetrozą, występują następujące objawy:

  • niedokrwistość hipochromiczna - niska zawartość hemoglobiny we krwi objawiająca się bladością, osłabieniem, zmęczeniem;
  • wodogłowie - zwane również obrzękiem mózgu, małe dzieci mają nienormalnie dużą objętość głowy;
  • powiększenie wątroby, węzłów chłonnych, śledziony;
  • ucisk nerwu wzrokowego, niewyraźne widzenie, możliwa ślepota.

Mogą być dość skuteczne, ale wymagają od rodziców chorego sporego wysiłku i cierpliwości. Osteopetroza to złożona choroba genetyczna. Leczenie patologii jest złożone i rozciąga się na wiele lat. Podczas choroby należy stale monitorować dziecko, aby uniknąć złamań kości..

Przyczyny choroby

Choroba marmuru ma charakter genetyczny i jest dziedziczna. Brak równowagi między tworzeniem się nowych a resorpcją starych komórek kostnych jest główną przyczyną choroby. Istnieją dwa rodzaje komórek kostnych u ludzi:

  • osteoblasty - odpowiadają za tworzenie nowych komórek;
  • osteoklasty - przeprowadzają resorpcję (niszczenie) komórek odpadowych.

Osteoporoza to wada osteoklastów. Stare komórki nie są niszczone, co powoduje zagęszczenie tkanek.

Kości są zdeformowane, uciskają najważniejsze naczynia i nerwy, zakłócają funkcjonowanie organizmu jako całości, co ostatecznie prowadzi do śmierci.

Nieprawidłowe działanie osteoklastów spowodowane jest niedoborem anhydrazy węglanowej, enzymu odpowiedzialnego za utylizację tkanki kostnej.

Obraz kliniczny

Patogeneza choroby jest obecnie słabo poznana. Standardowy rozwój tkanki kostnej jest zaburzony nawet w okresie prenatalnym. Choroba może objawiać się natychmiast po urodzeniu lub znacznie później. Nasilenie choroby również może się różnić. Zgodnie z obrazem klinicznym wyróżnia się takie formy choroby marmurkowej:

  • łagodne - odchylenia są lekko wyrażone, podatne na leczenie, rokowanie jest pozytywne;
  • ciężki - zwykle wykrywany u noworodków, jest trudny, bez złożonego leczenia, wynik jest śmiertelny;
  • wczesna (autosomalna recesywna) - postać złośliwa, zdiagnozowana przed rokiem, dziecko wymaga przeszczepu szpiku kostnego;
  • późna (autosomalna dominująca) - postać łagodna, wykrywana u młodzieży i dorosłych, zwykle ze zwiększoną łamliwością kości i atypowymi złamaniami, przebiega bezobjawowo.

Deformacja szkieletu nie jest jedynym zaburzeniem występującym w osteopetrozie. W wyniku naruszenia rozwoju komórek kostnych szpik kostny zostaje zastąpiony tkanką łączną, w wyniku czego rozwija się patologia układu krwiotwórczego. U pacjenta rozwija się anemia, bladość, apatia, zaburzone jest funkcjonowanie śledziony i wątroby. Choroba hamuje rozwój umysłowy dziecka.

Diagnostyka

U noworodków wczesna forma jest wyraźnie wyrażona. Wygląd dziecka jest niepokojący dla pediatry. Jeśli podejrzewasz chorobę marmuru, wykonywana jest diagnostyka różnicowa. Stosowane są następujące metody:

  • Badanie rentgenowskie. U pacjenta z chorobą marmurkową chore kości nie są widoczne na zdjęciu rentgenowskim. Zamiast ich wizerunku są tylko ciemne plamy..
  • Do określenia poziomu hemoglobiny potrzebna jest pełna morfologia krwi. Identyfikuje obecność anemii.
  • Wykonuje się biochemiczne badanie krwi w celu określenia zaburzeń metabolizmu fosforu i wapnia. Zmniejszone stężenie wskazuje na upośledzoną resorpcję kości.
  • MRI i CT pozwalają poznać strukturę kości warstwa po warstwie i określić stopień uszkodzenia.

Jeśli w rodzinie są osoby cierpiące na tę dolegliwość, prawdopodobieństwo przeniesienia choroby w drodze dziedziczenia jest wysokie. W takim przypadku konieczna jest diagnostyka wewnątrzmaciczna. Nowoczesne metody badań pozwalają to zrobić bez szkody dla nienarodzonego dziecka..

Leczenie choroby marmuru

Główne metody leczenia osteopetrozy:

  • wzmocnienie układu mięśniowo-szkieletowego i nerwowego;
  • Przeszczep szpiku kostnego;
  • przeszczep komórek macierzystych szpiku kostnego;
  • terapia wspomagająca.

Terapia ujędrniająca oferuje następujące środki:

  • żywność wzbogacona witaminami, minerałami, świeżymi owocami, twarogiem, naturalnymi sokami;
  • masaż;
  • Terapia ruchowa;
  • Leczenie uzdrowiskowe;
  • preparaty żelaza;
  • transfuzja erytrocytów.

W ostatnich latach przeszczep szpiku kostnego stał się panaceum na chorobę marmuru u dzieci. Ta operacja pozwala uratować życie dziecka, nawet przy ciężkim przebiegu choroby. Czas jest najważniejszym czynnikiem sukcesu: im szybciej zostanie wykonany przeszczep, tym większe szanse na wyleczenie.

Do przeszczepu materiał pobierany jest od bliskich krewnych pacjenta. Badania krwi są wykonywane pod kątem zgodności. Aby przeszczepiony szpik kostny mógł się wszczepić, wymagane jest maksymalne podobieństwo genów HLA.

Po pomyślnym wyniku struktura tkanki kostnej i jej skład biochemiczny są stopniowo przywracane, dziecko wraca do zdrowia, jego szanse na pełne, zdrowe życie są wysokie.

Niestety przeszczep w żaden sposób nie wpływa na już dotknięte tkanki, ale normalizuje późniejszy rozwój komórek kostnych, dlatego za najlepszy czas na to uważa się wiek 6 miesięcy..

Przeszczepianie komórek macierzystych szpiku kostnego to obiecująca nowa metoda leczenia. Poszczególne komórki macierzyste są wszczepiane do szpiku kostnego pacjenta. Po wszczepieniu zaczynają rozmnażać hematopoezę. Operacja nie wymaga znieczulenia dożylnego i jest łatwiejsza do tolerowania przez dzieci niż przeszczep szpiku kostnego.

Terapia pomocnicza rozwiązuje problem kompleksowego utrzymania wszystkich funkcji organizmu i zapewnia:

  • witamina D - stymuluje osteoklasty i pomaga zahamować chorobę;
  • kalcytoniny w połączeniu z ograniczeniem wapnia w pożywieniu - te hormony peptydowe znacznie poprawiają stan zdrowia dziecka, ale efekt znika po zaprzestaniu ich przyjmowania;
  • interferon gamma - działa kompleksowo, szczególnie w połączeniu z kalcytoniną, zwiększa żywotną aktywność leukocytów, zwiększa zawartość hemoglobiny i płytek krwi, zwiększa objętość szpiku kostnego;
  • erytropoetyna - pomaga leczyć anemię;
  • kortykosteroidy - przeciwdziałają zagęszczaniu tkanki kostnej i rozwojowi anemii, ale muszą być stosowane stale, przez wiele lat, dlatego lekarze w miarę możliwości starają się nie przepisywać tej grupy leków.

W przypadku złamania szyjki kości udowej wykonywana jest operacja osteosyntezy (łączenie fragmentów kości). Deformacje wymagają chirurgicznej korekty szkieletu. Interwencja chirurgiczna jest również wymagana, gdy choroba marmuru jest powikłana zapaleniem kości i szpiku. W takim przypadku przeprowadza się usuwanie nekrotycznych mas i przetoki, stosowanie antybiotyków.